Çocuk yatağa gitmek istemeyebilir, sürekli odadan çıkabilir, tabletini bırakmakta zorlanabilir, aynı talepleri tekrar tekrar dile getirebilir ya da yatağa geçtiği halde uzun süre uyumayabilir.
Otizmli çocuklarda bu durumları yalnızca “uyumak istemiyor” şeklinde değerlendirmek yerine şu soruyla başlamak daha yararlıdır:
Uykuya geçişi çocuk için zorlaştıran şey ne?
Uygulamalı Davranış Analizi (ABA), uyku rutininde de davranışın öncesini, davranışın kendisini ve sonrasında ne olduğunu inceleyerek daha öngörülebilir bir sistem oluşturmamıza yardımcı olabilir.
🌙 Rutin neden bu kadar önemli?
Bir düşünün:
Çocuğa oyun oynarken aniden,
“Hadi, oyun bitti. Dişlerini fırçala ve yatağa git.”
diyoruz.
Çocuğun açısından birkaç geçiş aynı anda gerçekleşiyor:
Sevdiğim aktivite bitti → banyoya gitmeliyim → dişlerimi fırçalamalıyım → pijama giymeliyim → yatağa girmeliyim → uyumalıyım.
Özellikle geçişlerde zorlanan bir çocuk için bu zincir oldukça büyük bir beklenti olabilir.
Rutinler çocuğa önemli bir bilgi verir:
“Şimdi ne olacak ve bundan sonra ne gelecek?”
Amaç çocuğun hayatındaki her şeyi değişmez hale getirmek değil, mümkün olduğunca öngörülebilirlik sağlamaktır.