Özellikle otizmli ve sözel iletişimi olmayan ya da sınırlı olan çocuklar için iletişim kartları; “Su istiyorum”, “Tuvalete gitmek istiyorum”, “Mola istiyorum”, “Yemek istiyorum” veya “Şu an istemiyorum” gibi mesajları çevresindeki kişilere aktarabilmenin bir yolu olabilir.
Davranış bazen bir iletişim şeklidir
Bir çocuk ne istediğini anlatamadığında bunu farklı yollarla göstermeye çalışabilir. Ağlama, bağırma, kendini yere bırakma, vurma, bir yetişkini istediği nesneye doğru çekme veya bir ortamdan kaçmaya çalışma gibi davranışlar bazen çocuğun bize bir şey anlatma girişimi olabilir.
Örneğin çocuk çok gürültülü bir ortamdan uzaklaşmak istiyor ancak “Mola istiyorum” diyemiyorsa, ortamdan kaçmaya çalışabilir. Ona mola kartını kullanmayı öğretmek, ihtiyacını daha anlaşılır ve işlevsel bir şekilde ifade edebilmesi için alternatif bir yol sağlayabilir.
Buradaki amaç sadece problem davranışı azaltmak değildir. Asıl amaç, çocuğa kendini ifade edebileceği bir iletişim yolu kazandırmaktır.
İletişim kartları sadece “istemek” için değildir
Kartlara başlarken genellikle çocuğun en sık ihtiyaç duyduğu şeyleri seçmek daha kolaydır:
Su, yemek, tuvalet, mola, yardım, oyun, tablet, dışarı çıkmak, sarılmak, evet, hayır, bitti gibi.
Ancak zamanla iletişim sadece bir şey istemenin ötesine genişletilebilir. Çocuk seçim yapabilir, bir aktiviteyi reddedebilir, yardım isteyebilir, nasıl hissettiğini gösterebilir veya bir sonraki aktiviteyi öğrenebilir.
Örneğin ÖNCE–SONRA kartı ile:
ÖNCE: Ödev
SONRA: Oyun
şeklinde görsel bir düzen oluşturulduğunda çocuk kendisinden ne beklendiğini ve sonrasında ne olacağını daha kolay anlayabilir.