Agresif davranış ne demek, neden olur?
Çocuklar henüz duygularını kelimelerle ifade edemediği için öfkelerini, hayal kırıklıklarını ya da kendilerini güvensiz hissettiklerinde bunu davranışla gösterirler. Vurma, ısırma, bağırma, eşyalara zarar verme gibi tepkiler, çocuğun içinde taşıyamadığı bir duygunun dışarı çıkma biçimidir. Bu davranışlar "kötü bir çocuk" işareti değil; "bana yardım et, bunu anlayamıyorum" diyen bir sinyal olarak okunmalıdır.
En sık görülen tetikleyiciler neler?
Agresif tepkilerin genellikle belirli bir tetikleyicisi vardır. Yorgunluk, açlık, rutinin bozulması, bir isteğin reddedilmesi ya da kardeş kıskançlığı bunların başında gelir. Bunların yanı sıra, evdeki gerginlikleri sezinleyen çocuklar da bu duyguyu öfkeyle dışa vurabilir. Neyi, ne zaman tetiklediğini fark etmek, olayı anlık bir kriz olarak değil bir örüntü olarak görmenizi sağlar.
O an ne yapmalısınız?
Çocuğunuz patlama yaşarken önce güvenliği sağlayın; hem onun hem de etrafındakilerin. Sonra sakin bir sesle, yargılamadan yanında olun. "Seni duyuyorum, çok sinirlendik" gibi duygusunu tanıyan kısa cümleler, çocuğun yavaş yavaş sakinleşmesine yardımcı olur. Uzun açıklamalar, vaaz ya da yüksek sesle tepki vermek ise tam tersi etki yapar ve gerilimi artırır. Asıl konuşma sakinleştikten sonra yapılmalıdır.
Uzun vadede ne işe yarar?
Agresif davranışları azaltmanın kalıcı yolu, çocuğa alternatif ifade araçları öğretmektir. "Vurma" yerine ne yapabileceğini göstermek, duygularını isimlendirmesine yardımcı olmak ve olumlu davranışları fark edip takdir etmek zamanla büyük fark yaratır. Tutarlılık çok önemlidir; her seferinde farklı tepki vermek çocuğun kafasını karıştırır. Ayrıca kendi öfkenizi nasıl yönettiğiniz de çocuğunuzun en büyük öğretmenidir, bunu unutmayın.